Liên kết website
bn_qc
 

Co cứng cơ, khái quát chẩn đoán và điều trị

Co cứng cơ, khái quát chẩn đoán và điều trị
BVPHCNBINHDINH.COM.VN »
30/08/2018 | 10:09

          Co cứng cơ là gì?

 Thuật ngữ co cứng thường được dùng để chỉ liệt trung ương nhưng chính xác hơn là sự tăng kháng lực với các vận động thụ động và thường có các dấu hiệu của tổn thương bó tháp. Co cứng cơ thường là biến chứng của đột quỵ, chấn thương não hoặc tủy, bệnh não chu sinh, và xơ cứng rải rác từng đám. Lý liệu pháp với chương trình kéo căng thích hợp là quan trọng trong thời gian phục hồi chức năng sau tổn thương neuron vận động trung ương và điều trị tiếp theo ở bệnh nhân; mục đích là ngăn chặn sự co rút của cơ và khớp, điều chỉnh sự co cứng.

Sơ lược các phương pháp điều trị

Điều trị thuốc cũng quan trọng nhưng điều trị cũng có thể làm tăng triệu chứng liệt vận động vì sự tăng trương lực cơ duỗi có tác dụng hỗ trợ cho chi liệt ở các bệnh nhân. Dantrolence làm yếu cơ co cứng do ảnh hưởng đến vai trò của calci. Tránh dùng thuốc này ở những bệnh nhân có chức năng hô hấp kém hoặc bệnh cơ tim nặng. Liều điều trị khởi đầu là 25 mg ngày 1 lần sau đó cứ 3 ngày tăng liều lên 25 mg tùy theo sự dung nạp thuốc, tối đa là 100mg ngày 4 lần. Tác dụng phụ là ỉa chảy, buồn nôn, yếu chi, rối loạn chức năng gan (có thể gây tử vong, đặc biệt ở phụ nữ trên 35 tuổi), u ám, chóng mặt, và ảo giác.

Baclofen là thuốc có tác dụng điều trị các co cứng có nguồn gốc tùy và đau do co cứng cơ bắp (hoặc cơ duỗi). Liều tối đa 80 mg/ngày; liều bắt đầu điều trị là 5 mg hoặc 10 mg, ngày 2 lần. Các tác dụng phụ gồm rối loạn dạ dày ruột, mệt nhọc, mệt mỏi, an thần, bồn chồn, lú lẫn và ảo giác. Diazepam có thể cải thiện tình trạng co cứng do tác dụng lên neuron trung gian ở tủy và có lẽ tác dụng lên cả các trung tâm trên tủy, nhưng liều điều trị thường dung nạp kém và khác nhau ở từng cá nhân. Tizanidin, thuốc đồng vận Anpha-2 tiết adrenalin cũng có hiệu quả như các thuốc ở trên, nhưng có lẽ dung nạp tốt hơn. Liều hàng ngày  tăng dần, thường là tới 8 mg, ngày 3 lần. Tác dụng phụ là an thần, mệt mỏi, hạ huyết áp, và khô miệng.

Điều trị thuốc cũng quan trọng nhưng điều trị cũng có thể làm tăng triệu chứng liệt vận động vì sự tăng trương lực cơ duỗi có tác dụng hỗ trợ cho chi liệt ở các bệnh nhân.

Phong bế điểm vận động bằng tiêm vào trong bao phenol vào cơ được sử dụng để làm giảm co cứng chọn lọc ở một vài cơ quan quan trọng và có thể phục hồi chức năng ở bệnh nhân bệnh tủy một phần. Tiêm độc tố botulinum vào trong cơ có thể có tác dụng. Tiêm vào trong bao phenol hoặc cồn tuyệt đối có thể có tác dụng ở các trường hợp nặng nhưng tác dụng chọn lọc lớn hơn có thể đạt được nếu phong bế rễ hoặc dây thần kinh ngoại biên. Phương pháp này không được tiến hành cho tới khi hội chứng co cứng cơ biểu hiện đầy đủ, ví dụ sau khoảng 1 năm hoặc hơn, và chỉ khi điều trị thuốc kéo dài không có tác dụng hoặc bệnh nhân có nguy cơ đáng kể.

Một số loại phẫu thuật, ví dụ như cắt gân khép hoặc gân gót, có thể có tác dụng. Phẫu thuật cắt cắt dây thần kinh cũng có thể làm cho bệnh nhân cử động dễ hơn. Ví dụ cắt dây bịt có tác dụng ở bệnh nhân có cơ khép gây ảnh hưởng đi vệ sinh và dáng đi: phẫu thuật cắt rễ sau của dây thần kinh tủy sống làm giảm co cứng cơ nhưng tác dụng này có thể ngắn, trong khi đó cắt rễ trước có thể làm yếu vĩnh viễn cơ mà nó chi phối. Co cứng cơ có thể nặng hơn do loát tì đè, nhiễm khuẩn tiết niệu và nhiễm khuẩn khác và các kích thích nhận cảm đâu.

1. Các kiểu co cứng chi dưới thường gặp

 

Hình 1. Co cứng cơ khớp gối

  

Hình 2. Co cứng cơ khép đùi

Các mẫu co cứng thường gặp ở chi dưới và lợi ích của điều trị 

Mẫu co cứng

Cơ liên quan

Lợi ích điều trị

Co cứng và co thắt các cơ khép háng

Các cơ khép háng

Giảm dáng đi "cắt kéo” do co thắt cơ khép

Tạo thuận cho chăm sóc vùng hậu môn sinh dục và đặt ống thông tiểu

Giao hợp dễ dàng hơn

Gấp háng và gối

Cơ thắt lưng chậu, nhóm cơ gấp gối (cơ lược, cơ bán mạc, cơ bán gân, cơ nhị đầu đùi)

Cải thiện dáng đi và tốc độ đi, phòng ngừa co thắt gấp và cải thiện tư thế ngồi trên xe lăn

Rung giật gối

Cơ tứ đầu đùi

Giảm đau, phòng ngừa các cơn co thắt cơ.

Bàn chân gấp lòng và nghiêng trong

Cơ sinh đôi, cơ dép, cơ chày trước và cơ chày sau.

Cơ gấp dài ngón cái, cơ gấp dài ngón chân.

Cơ duỗi dài ngón cái.

Điều chỉnh gấp mặt lòng quá mức, cho phép chạm gót chân khi đi và sửa chữa nghiêng trong bàn chân tạo thuận cho đi nẹp.

Phòng ngừa ngón chân quặp xuống.

Cho phép đi giày dép dễ dàng.

 2. Các kiểu co cứng chi trên thường gặp


Hình 3. Các kiểu co cứng chi trên thường gặp

 Các mẫu co cứng thường gặp ở chi trên và lợi ích của điều trị

Mẫu co cứng

Cơ liên quan

Lợi ích điều trị

Khớp vai khép và xoay trong

Cơ ngực to, cơ tròn bé, cơ tròn to, cơ trên vai (Subscapularis)

Cải thiện tư thế ngồi và mặc áo

Giải phóng tay có thể cải thiện thăng bằng và sự cân đối của dáng đi.

Gấp khuỷu

Cơ nhị đầu, cơ cánh tay trước, cơ cánh tay quay

Giải phóng khuỷu có thể cải thiện động tác với tay và cho phép kiểm soát một xe lăn điện.

Gấp cổ tay và bàn tay nắm chặt

Cơ gấp cổ tay trụ và cơ gấp cổ tay quay, cơ gấp chung nông và gấp chung sâu ngón tay, cơ gấp dài ngón cái

Thực hiện các động tác tinh vi tốt hơn, duy trì vệ sinh lau rửa gan bàn tay.

Ngón cái khép vào gan tay, co cứng các cơ gian cốt

Cơ đối chiếu, cơ khép và cơ gấp ngắn ngón cái, các cơ giun và các cơ gian cốt

Cải thiện động tác cầm nắm

 

                                                                                                (Tổng hợp Nguồn Internet)


 

Lên đầu trang   Trở lại  
 
Thông tin y học
Kỹ thuật tiêm Botulinum toxine A: Hy vọng của bệnh nhân co cứng cơ - 06/10/2018
Tiêm Botulinum A điều trị co cứng cơ cho bệnh nhân tổn thương thần kinh trung ương, cơ hội tiếp cận kỹ thuật mới về phục hồi chức năng của người bệnh trên địa bàn tỉnh - 27/09/2018
Co cứng cơ, khái quát chẩn đoán và điều trị - 30/08/2018
Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Bình Định tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật tiêm Botulinum toxine nhóm A vào điểm vận động để điều trị co cứng cơ từ Bệnh viện ĐD&PHCN Trung ương. - 27/08/2018
Bệnh lý Viêm chu vai - 18/06/2018
Vận động trị liệu trong điều trị thoái hóa khớp - 26/04/2018
Liệt dây thần kinh trụ, liệt dây thần kinh quay cách nhận biết và phương pháp điều trị. - 21/04/2018
Điều trị thoái hóa cột sống cổ không dùng thuốc - 19/04/2018
Điều trị đau thắt lưng không dùng thuốc - 06/04/2018
Hiệu quả của Siêu âm trị liệu tại Bệnh viện PHCN tỉnh Bình Định - 23/02/2018
Phương pháp điều trị bằng cấy chỉ tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Bình Định - 30/11/2017
Phục hồi chức năng trong bệnh lý thoái hóa khớp. - 25/10/2017
Đợt điều trị giải độc và phục hồi chức năng đầu tiên cho nạn nhân phơi nhiễm chất độc hóa học tỉnh Bình Định - 08/06/2017
Qui trình giải độc và phục hồi chức năng cho nạn nhân tại Bệnh viện PHCN tỉnh Bình Định - 22/05/2017
Bệnh viện Phục hồi chức năng triển khai kỹ thuật mới Thủy trị liệu và Xông hơi ướt. - 19/03/2017
Tăng cường hợp tác đáp ứng yêu cầu Khám chữa bệnh và Phục hồi chức năng của nhân dân - 10/06/2016
Dụng cụ trợ giúp với người khuyết tật - 04/04/2016
Tài liệu Hướng dẫn phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng - 03/12/2015
Ứng dụng “Chương trình tập Williams” để điều trị cho bệnh nhân đau thắt lưng mãn tính. - 15/09/2015
Giá trị các yếu tố vi lượng trong nước khoáng nóng - 15/09/2015
Trang 1/2: 1, 2  Sau
 
Thông tin liên hệ
Điện thoại: 0256.3850402
Đường dây nóng: 0965061919
Tin bài mới nhất
Hoatdong
Hotline
NKT
VOOF
vpdt
HTQLBV
Phapdien
CongBao
bnkt